Last van hartkloppingen? Stress kan ze veroorzaken!

hartkloppingen stress featured

Herken je dat gevoel? Dat je je zo gespannen voelt, dat je hart er letterlijk van op hol slaat? Hartkloppingen zijn vreselijk vervelend. Ze worden veroorzaakt door een flinke dosis stress. In dit artikel lees je niet alleen meer over stress en hartkloppingen; je krijgt ook tips, zodat je weet hoe je die verhoogde hartslag weer omlaag kan brengen. 

Wat is stress?

Laten we bij het begin beginnen. Om goed te begrijpen waar hartkloppingen vandaan komen, moet je weten wat stress is. 

In het artikel Hoofdpijn bij stress en burn-out omschreef ik stress als een verhoogde vorm van spanning. En dat is precies wat het is. 

Stress kan ontzettend functioneel zijn. Bijvoorbeeld als je moet presteren onder druk. Dat lukt namelijk het beste met wat stress in je lichaam. 

Je hele lijf komt in een opperste staat van paraatheid, zodat je direct kan reageren als het nodig is. Om dat voor elkaar te krijgen, is extra zuurstof nodig. Zuurstofrijk bloed zorgt ervoor dat je spieren en hersenen beter kunnen presteren. 

En raad eens welk orgaan dat bloed naar de juiste plaats pompt? Juist, het hart. Een stressvolle situatie veroorzaakt om die reden een verhoging van je hartslag. Hoe sneller je hart het bloed rondpompt, hoe meer zuurstof er tijdig op de plaats van bestemming komt. 

Een beetje stress is niet zo erg. Het is alleen maar goed dat je op bepaalde momenten scherper bent dan normaal. Bijvoorbeeld als je een moeilijke presentatie moet geven. Of als je je persoonlijk record op de 200 meter hordelopen wilt verbeteren. 

Er zijn echter ook situaties waarin stress gevaarlijk kan zijn. 

Chronische stress

Normaal gesproken verdwijnt stress net zo snel als het opkwam. Maar hoe zit het als je continu een onrustig gevoel ervaart? Dan heb je misschien te maken met chronische stress. 

Chronische stress kan schadelijk zijn, omdat je de werking van je lichaam dan lange tijd wordt beïnvloed door de stresshormonen adrenaline en cortisol. Je lichaam richt dan al zijn energie op jouw veiligheid. Dat is prima in kortstondige, gevaarlijke situaties, maar niet als dat constant doorgaat. 

De energie in je lichaam kan namelijk maar één keer verdeeld worden. Andere systemen in je lichaam komen op een lager pitje te staan. Je immuunsysteem verslapt en je spijsverteringssysteem werkt ook niet meer optimaal.

Je kunt je vast voorstellen dat je naast hartkloppingen ook andere klachten krijgt als je langdurig stress ervaart. De welbekende koortslip komt opzetten, je valt sterk af of je komt juist aan. 

Heb je last van langdurige stress? Dan is het dus belangrijk dat je snel die stress vermindert

Stress of burn-out?

Als je lange tijd veel stress ervaart, loop je het risico in een burn-out te belanden. Wanneer je een burn-out krijgt, is de energie in je lichaam langzaam maar zeker opgebrand. Je voelt je extreem moe en alle prikkels zijn te veel. 

Een burn-out is nog vele malen heviger dan de chronische stress die ik hierboven beschreef. Vooral omdat het veel langer duurt voordat je van je klachten af bent. 

Ook als je een burn-out hebt, is stress verminderen natuurlijk het devies.

Wat zijn hartkloppingen?

Laten we nu eens kijken naar die hartkloppingen die bij stress de kop op kunnen steken. Normaal gesproken klopt je hart in rust zo’n 60 slagen per minuut. Als je last hebt van hartkloppingen, loopt dat aantal al snel flink op. Je voelt je hart kloppen in je borst of in je keel. Dat geeft je een onaangenaam gevoel. Soms wekt zo’n ervaring zelfs angst op.  

Symptomen hartkloppingen

Hartkloppingen voelen niet voor iedereen hetzelfde. Hieronder lees je hoe je hartkloppingen kunt herkennen. Let op: deze lijst geeft voorbeelden van symptomen. Iemand die last heeft van hartkloppingen ervaart ze meestal niet allemaal of allemaal tegelijk.  

A. Versnelde hartslag 

In veel gevallen ervaar je hartkloppingen door stress als een snelle hartslag. Je hart klopt in een rap tempo, waarna het een tijdje duurt voordat het weer tot rust komt. 

Vergelijk die hoge hartslag maar met de snelle hartslag die je ervaart na een flinke fysieke inspanning. Maar in dit geval heb je je helemaal niet ingespannen. Het versnellen gebeurt onder invloed van stress.   

B. Onregelmatige hartslag

Andere mensen ervaren juist een heel onregelmatig kloppen van het hart als ze hartkloppingen krijgen. Zij voelen dat hun hart een slag overslaat. Daarna versnelt het ritme weer. Zo’n onregelmatige hartslag kan je heel wat angst inboezemen. 

C. Hart gaat krachtig bonzen

Of het hart nu sneller of juist onregelmatig gaat kloppen, als je hartkloppingen door stress hebt, merk je meestal dit: je hart bonst hevig in je keel of je borst. 

Bovendien verbreekt je hartslag als het ware de stilte om je heen. Vooral als je je adem inhoudt, wat je vaak vanzelf doet in spannende situaties. 

D. Duizeligheid, kortademigheid, misselijkheid of benauwdheid

Soms gaan hartkloppingen gepaard met duizeligheid, kortademigheid, misselijkheid of benauwdheid. 

Als dat zo is, is het verstandig om naar je huisarts te gaan. Die kan dan onderzoeken waar de klachten precies vandaan komen. De kans bestaat dat je last hebt van hartritmestoornissen. Of van een stevige allergische reactie. 

Wanneer treden hartkloppingen door stress op?

Niet iedereen die stress heeft, heeft direct last van hartkloppingen. Of je ze wel of niet krijgt, hangt af van de manier waarop jouw lichaam op stress reageert. 

Hartkloppingen door stress kunnen je plotseling overvallen. Zelfs op rustige momenten, als de stress al lang en breed uit je lijf lijkt te zijn verdwenen. 

En wat extra vervelend is: het versneld of onregelmatig kloppen van je hart levert alleen maar meer stress op. Door de hartkloppingen voel je je bijvoorbeeld angstig, omdat je niet weet wat er in je lijf gaande is. 

Die extra stress kan weer nieuwe hartkloppingen veroorzaken. Zo ontstaat langzaam maar zeker een vicieuze cirkel, waar je maar moeilijk uitkomt.  

Hoe kun je hartkloppingen door stress verminderen?

Gelukkig zijn er genoeg manieren om je hartkloppingen te verminderen. Zelfs als je de stress niet direct kunt uitbannen. 

Ook als je hartkloppingen voelt opkomen, kun je actie ondernemen. Ik geef je een aantal tips die je kunnen helpen je hartritme te normaliseren.  

1. Sluit medische oorzaken uit

Als je vaak last hebt van hartkloppingen, is de eerste stap een belangrijke stap: laat je door een arts medisch onderzoek doen. Zo kun je medische oorzaken, zoals een overactieve schildklier, uitsluiten. Als je weet dat je lichamelijk gezond bent, scheelt je dat sowieso al een hoop stress. 

In de meeste gevallen ontstaan hartkloppingen door stress en zijn ze vrij onschuldig. Toch is het goed om eerst uit te zoeken of dat bij jou ook het geval is. 

2. Achterhaal waar jouw stress door wordt veroorzaakt

Wanneer je zeker weet dat je hartkloppingen veroorzaakt worden door stress, komen we op het volgende onderzoekspunt: de oorzaak van de spanning die je in je lijf voelt. 

Vorig jaar sprak ik met Marije. Zij had veel last van hartkloppingen en voelde zich ook continu gespannen. Maar waar de stress precies vandaan kwam, wist ze niet. Ik heb Marije toen voorgesteld 3 weken lang een stressdagboek bij te houden. Daarin moest ze dagelijks drie keer aangeven hoe ze zich voelde en wat haar bezighield. 

Marije kreeg door dat dagboek veel meer inzicht in haar problemen. Ze realiseerde zich dat ze al lange tijd erg druk was geweest op haar werk en dat elke kleine tegenvaller in haar privéleven hartkloppingen kon veroorzaken. 

Houd, net als Marije, eens een paar weken lang een stressdagboek bij. Zo weet jij ook waar jouw spanningsklachten vandaan komen.  

Lees ook: Koorts door stress.

3. Kijk in hoeverre je de stressfactor kleiner kan maken

Zodra je weet wat de oorzaak is van jouw stress, kun je kijken of je een deel van die oorzaak weg kan nemen. 

Stel, je hebt een veeleisende baan. Je hebt al maanden veel te hard gewerkt. Door wisselingen binnen het management zijn er veel spanningen op het werk, die jij mee naar huis neemt. De hartkloppingen ontstaan wanneer er thuis ook maar iets niet lekker loopt. 

De basis van je probleem ligt niet thuis, maar op je werk. Het is zaak om daar wat aan te doen, zodat je minder spanning ervaart. 

Praat eens met je baas en kijk samen wat de mogelijkheden zijn om je werk anders in te richten. Waarschijnlijk nemen niet alleen de hartkloppingen af, maar ook de vermoeidheid die je al tijden voelt. 

Lees ook: Wat is overspannenheid en hoe lang duurt dat?

4. Ga naar buiten

Helaas is het niet altijd mogelijk om de oorzaken van je stress weg te nemen. Bijvoorbeeld als je in scheiding ligt of als een familielid ernstig ziek is. In die situaties is het extra belangrijk dat je goed voor jezelf zorgt. 

En geloof me, buitenlucht kan echt wonderen verrichten. Met een flinke wandeling door het bos verplaats je je focus van je hoofd veel meer naar je lichaam. Je hersenen krijgen rust en de hoeveelheid stresshormonen in je lichaam neemt af.

Met andere woorden: ga naar buiten als je je gestrest voelt; ook al heb je geen zin!

Lees tip: Hoe leer jij je hoofd leeg te maken? Durf eens wat vaker alleen te zijn!

5. Eet en drink gezond

Je kunt hartkloppingen ook verminderen met een gezonde leefstijl. Drink je veel koffie? Laat die dan voorlopig eens staan. 

In koffie zit cafeïne. Zoals je misschien wel weet, is cafeïne een stimulerend middel. Dat houdt onder meer in dat je hart er sneller door gaat kloppen. Niet heel bevorderlijk voor je hartkloppingen… 

Ook alcohol en fastfood hebben een negatief effect op je hart. Net als roken overigens. 

Gerelateerd: Hoe kun je leren meer structuur aan te brengen in je leven?

6. Doe ademhalingsoefeningen

Wanneer je hartkloppingen hebt, haal je meestal ook extra snel adem. Je hele lichaam krijgt immers het signaal dat het ‘aan’ moet staan. Dit geeft daarom ook een onrustig gevoel.

Een versnelde ademhaling zorgt voor een toename van zuurstof in je bloed. Bij een grote fysieke inspanning is dat natuurlijk niet slecht. 

Maar als je ademhaling versnelt door stress, ga je ook oppervlakkiger ademen. Als gevolg daarvan kun je hoofdpijn krijgen, tintelingen ervaren of je duizelig voelen. Daar word je natuurlijk niet minder gestrest van.

Betrap je jezelf op een oppervlakkige ademhaling? Of adem je vooral in je borst en niet in je buik? Ga dan eens aan de slag met ademhalingsoefeningen. Online zijn tal van rustgevende oefeningen te vinden.

7. Gooi je zorgen eruit

Vaak weet je zelf goed genoeg wat je dwarszit, maar vind je het spannend om erover te praten. Die angst zorgt ervoor dat je je emoties opkropt. En dat de spanningsmeter gestaag oploopt tot hij in de gevaarlijke, vuurrode zone zit. De zone waarin stress zich onder andere in hartkloppingen uit.

Veel beter kun je al eerder aan de bel trekken. Praat met mensen over je zorgen. Dan zal meteen blijken dat je angst in de meeste gevallen ongegrond is. Veel mensen willen juist graag een luisterend oor bieden. 

Met die gesprekken houd jij je spanningsmeter in de veilige, groene zone. Een zone waarin je hart zich heel wat prettiger voelt.

8. Beïnvloed je gedachten

Aan stress gaat heel vaak een negatieve gedachtestroom vooraf. Gelukkig kun je die beïnvloeden of zelfs een halt toeroepen. 

Als je weet welke negatieve gedachten je hebt, kun je ze om gaan buigen naar positieve, helpende gedachten. In mijn artikel over negatieve gedachten vertel ik hoe je dat doet.

Lukt het je niet zo snel om je gedachten om te buigen? Ga dan eens even iets totaal anders doen, bijvoorbeeld haken of puzzelen. Je zult merken dat je lichamelijk en geestelijk echt even tot rust kan komen als je op deze manier de ontspanning opzoekt

Lees tip: Leren stoppen met al dat piekeren!

9. Zoek hulp 

Krijg je het zelf niet voor elkaar je stress (en daarmee je hartkloppingen) te verminderen? Ga dan eens praten met een professionele therapeut. Het liefst met iemand die is gespecialiseerd in stressklachten. 

Met professionele begeleiding lukt het je waarschijnlijk wel om de verschillende oorzaken van je stress en te achterhalen en in te dammen.

Lees ook: Hoe kun je mentaal weer sterker leren worden?

Hartkloppingen hoeven je leven niet te beheersen 

Stress is vervelend. Al helemaal als je last hebt van hartkloppingen. Zorg daarom, juist in tijden van drukte en stress, extra goed voor jezelf. Zoek de nodige ontspanning op en neem je klachten serieus. Hopelijk helpen bovenstaande tips je hierbij. 

Wat werkt voor jou als je last hebt van hartkloppingen door stress? 

Plaats een reactie